Ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số
Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số nhằm định hướng hành vi chuẩn mực, thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh. Đây là một bước đi quan trọng nhằm định hướng hành vi của các tổ chức, cá nhân khi tham gia các hoạt động trực tuyến theo chuẩn mực văn hóa, đạo đức và pháp luật Việt Nam.
Bộ Quy tắc xác định phạm vi điều chỉnh rộng lớn, áp dụng cho 5 nhóm đối tượng chính bao gồm: cá nhân; các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội và nền tảng số; nhà cung cấp dịch vụ Internet; các cơ quan báo chí, truyền thông, quảng cáo và đơn vị nghệ thuật; cùng các cơ quan, tổ chức khác. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao trách nhiệm của cộng đồng, thúc đẩy sự minh bạch và phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý để giám sát, xử lý các hành vi vi phạm trên không gian mạng.
Bộ Quy tắc đề ra các nguyên tắc ứng xử chung, yêu cầu mọi đối tượng phải tuân thủ pháp luật, tôn trọng quyền lợi hợp pháp của người khác và giữ gìn truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Đặc biệt, mỗi người dùng phải có trách nhiệm với hành vi của mình trên mạng và sẵn sàng phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý các nội dung phản cảm hoặc vi phạm pháp luật.
Đối với cá nhân, Bộ Quy tắc khuyến khích sử dụng họ tên thật và thận trọng khi đăng tải thông tin cá nhân của người khác, đặc biệt là bảo vệ dữ liệu trẻ em. Một điểm đáng chú ý là quy định về việc xử lý tin giả: khi phát hiện thông tin sai sự thật, người dân cần thông báo cho nền tảng hoặc cơ quan chức năng; nếu đăng tải cảnh báo tin giả, phải có dấu hiệu nhận biết rõ ràng bằng hình thức "gạch chéo màu đỏ". Việc thảo luận và phản biện trên mạng phải dựa trên sự tôn trọng, không sử dụng ngôn từ thô tục, không kích động bạo lực hay phân biệt vùng miền, tôn giáo.
Riêng với những "Người có ảnh hưởng" (Influencers), Bộ Quy tắc đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe hơn. Họ được yêu cầu phải gương mẫu trong lối sống, tích cực lan tỏa các sản phẩm nội dung có giá trị và không được lợi dụng niềm tin của công chúng để trục lợi cá nhân. Khi thực hiện quảng cáo hoặc nhận tài trợ, những người này phải thông báo công khai cho người xem và đảm bảo nội dung quảng cáo trung thực, đúng pháp luật.
Các đơn vị cung cấp dịch vụ và doanh nghiệp số cũng có trách nhiệm không nhỏ. Họ phải công bố rõ ràng điều khoản sử dụng, chủ động dùng AI, phân tích dữ liệu để rà quét, ngăn chặn lừa đảo và tin giả.
Đồng thời, các nền tảng phải có cơ chế bảo vệ trẻ em, hiển thị cảnh báo nội dung không phù hợp và cung cấp công cụ báo cáo vi phạm dễ sử dụng cho người dùng. Bộ Quy tắc cũng khuyến khích các doanh nghiệp cân nhắc việc hợp tác với những cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật.
Đối với nhà cung cấp dịch vụ Internet, triển khai công cụ lọc, cảnh báo, hạn chế đối với nội dung vi phạm quy định pháp luật nhằm bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên qua tính năng kiểm soát nội dung, giới hạn độ tuổi, thời gian, chế độ an toàn. Tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, không thu thập hoặc sử dụng trái phép thông tin người dùng.
Minh Huyền
